Szwajcarskie wynagrodzenie a potrącenia. Co oznaczają skróty na pasku wypłaty?

Pracujesz jako Polak w Szwajcarii i otrzymałeś swój pierwszy pasek z wypłaty? Na pewno zauważyłeś, że płaca brutto znacznie różni się od wynagrodzenia netto. Zastanawiałeś się, gdzie trafiają Twoje pieniądze? Sprawdź, co Twój szwajcarski pracodawca potrąca z wynagrodzenia!

Od 18 roku życia aż do przejścia na emeryturę z wynagrodzenia pracownika są potrącane składki na poczet ubezpieczenia społecznego (niem. Sozialversicherung). W Szwajcarii pierwsze składki nie są jednak potrącane od dnia urodzin, a od 1 stycznia roku, w którym dany pracownik osiąga pełnoletność. 

Co oznaczają skróty na szwajcarskim pasku z wypłaty?

Szwajcarski Lohnabrechnung, czyli pasek z wypłaty, może się oczywiście różnić w zależności od firmy, czy branży. Jego stałym elementem jest lista ze skrótami odnoszącymi się do potrąceń z wypłaty. W poniższej tabeli znajduje się wykaz najczęściej występujących:

AHV, IV, EO

Wszystkie trzy składki po połowie opłacasz Ty i Twój pracodawca. Na odcinku wypłaty, który otrzymałeś, wyszczególniona jest zwykle tylko część, którą ponosisz Ty. Realnie obie strony muszą odprowadzić z tego tytułu po 5,275% wynagrodzenia. Oznacza to, że łącznie na składkę emerytalną (niem. AHV), składkę na rentę inwalidzką (niem. IV) oraz na świadczenia socjalne (niem. EO) przeznaczanych jest 10,55% Twojego dochodu:

  • 8.7% trafia do Alters- und Hinterlassenenversicherung (AHV) – w ten sposób finansujesz emeryturę.
  • 1.4% trafia na poczet Invalidenversicherung (IV) – z tych środków są opłacane renty dla osób niepełnosprawnych oraz ich integracja społeczna.
  • 0.5% to potrącenie do tzw. Erwerbsersatzordnung (EO). Z tych środków finansowane jest świadczenie zastępujące wynagrodzenie np. w trakcie służby wojskowej, ale i m.in. zasiłek macierzyński, czyli Mutterschaftstaggeld.

ALV 

Szwajcarskie ubezpieczenie na wypadek bezrobocia, czyli Arbeitslosenversicherung (w skrócie ALV) również po połowie opłacasz Ty i Twój pracodawca (po 1,1%). Z tych pieniędzy są wypłacane diety dla bezrobotnych w wysokości 70-80% ostatnio otrzymanego wynagrodzenia, jeśli Twoja firma ogłosi upadłość lub Cię zwolni. 

NBUV, BUV

Jako pracownik sam ponosisz koszt ubezpieczenia na poczet wypadku poza miejscem pracy (niem. Nichtbetriebsunfallversicherung, w skrócie NBUV). Przydarzył Ci się wypadek w czasie wolnym? Od trzeciego dnia chorobowego NBUV wypłaca 80% Twojego wynagrodzenia w formie diety (niem. Taggeld). Wcześniej robi to Twoja firma. 

Natomiast ubezpieczenie od wypadków przy pracy, czyli Berufsunfallversicherung (BUV) opłaca tylko pracodawca. Ubezpieczenie zabezpiecza Cię w przypadku, gdy dojdzie do nieszczęścia w trakcie pracy. 

BVG

Od 18 roku życia potrącane są również składki na zawodowe ubezpieczenie emerytalne (BVG) do kasy emerytalnej. Nie jest to jednak inwestycja w zabezpieczenie na starość, w początkowej fazie ścieżki kariery środki trafiają na poczet ubezpieczenia od ryzyka (niem. Risikoversicherung), które byłoby wypłacane dodatkowo do renty inwalidzkiej IV na wypadek niezdolności do pracy.

Natomiast od 25 roku życia składka BVG jest przekazywana do kasy emerytalnej, co z pewnością zauważysz po wysokości potrąceń z wypłaty. Wysokość składki jest uzależniona od dochodu, Twojego wieku oraz częściowo od kasy emerytalnej:

Wskazówka: Składkę na BVG opłaca zarówno pracownik, jak i pracodawca.

Krankentaggeldversicherung (KTG)

Składka na ubezpieczenie chorobowe (niem. Krankentaggeldversicherung, w skrócie KTG) może, ale nie musi być opłacana. Częściowo może być ujęta w umowie o pracę lub umowie taryfowej (niem. Gesamtarbeitsvertrag, w skrócie GAV). Wysokość składki (którą opłacają pracownik i pracodawca) waha się między 0,5 a 3%. To ubezpieczenie gwarantuje, że w razie choroby wynagrodzenie będzie wypłacane przez 720 dni. Bez KTG pracodawca musi wypłacać zasiłek chorobowy przez trzy tygodnie.

Naturalbezüge

Świadczenia rzeczowe, zwane również świadczeniami w naturze, są powszechne w pracy w branży gastronomicznej. To tam pracownicy często korzystają ze świadczeń rzeczowych w formie np. wyżywienia. Pamiętaj! Świadczenia rzeczowe (niem. Naturalbezüge) są częścią wynagrodzenia i podlegają w Szwajcarii oskładkowaniu. Wysokość potrąceń prezentuje się w następujący sposób:

  • Śniadanie 3,50 CHF na dzień lub 105,00 CHF miesięcznie,
  • Obiad 10,00 CHF na dzień lub 300,00 CHF miesięcznie,
  • Kolacja 8,00 CHF na dzień lub 240,00 CHF miesięcznie.

Naturallohn

Świadczenia rzeczowe są również często oferowane w rolnictwie. Pracodawcy często oferują mieszkanie oraz wyżywienie. Dla rolnictwa wysokość potrąceń jest definiowana następująco:

Pamiętaj! Jeśli nie otrzymałeś świadczenia rzeczowego, pracodawca nie może Ci go potrącić z wynagrodzenia!