16.09.2026

Chorobowe w Szwajcarii – ile dni można być na L4 i kto płaci wynagrodzenie?

Choroba podczas pracy w Szwajcarii może oznaczać nie tylko konieczność wizyty u lekarza, ale również budzi pytania o wynagrodzenie, ubezpieczenie i dalsze zatrudnienie. Czy pracodawca musi zapłacić za czas choroby? Czy zawsze otrzymasz 100% pensji? Kiedy potrzebne jest tzw. Arztzeugnis, czyli zaświadczenie lekarskie? I co dzieje się wtedy, gdy choroba trwa dłużej?

Dla Polaka przyzwyczajonego do polskiego systemu L4 odpowiedzi na te pytania nie zawsze są oczywiste. W Szwajcarii nie funkcjonuje bowiem jeden prosty schemat, w którym państwo przez określony czas wypłaca wszystkim pracownikom taki sam zasiłek.

Znaczenie mają przede wszystkim art. 324a i 324b szwajcarskiego kodeksu zobowiązań (Obligationenrecht, OR), umowa o pracę, ewentualny GAV lub NAV oraz Krankentaggeldversicherung, czyli ubezpieczenie świadczenia chorobowego.

Najważniejsze jest też rozróżnienie dwóch kwestii: jak długo lekarz stwierdza niezdolność do pracy oraz jak długo pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Są to dwie różne sprawy.

Chorobowe w Szwajcarii – najważniejsze informacje w skrócie

Warto zapamiętać kilka podstawowych zasad:

Pytanie	Odpowiedź
Ile można być na L4 w Szwajcarii?	Nie ma jednego ustawowego limitu dni niezdolności do pracy
Czy chorobowe jest płatne?	Tak, pod określonymi warunkami
Kto płaci podczas choroby?	Pracodawca lub ubezpieczyciel
Czy zawsze otrzymuje się 100% pensji?	Nie
Czy Krankentaggeld zawsze wynosi 80%?	Nie, choć 80% jest bardzo częstym rozwiązaniem
Czy zaświadczenie lekarskie jest potrzebne od pierwszego dnia choroby?	Pracodawca może tego wymagać
Czy można zostać zwolnionym podczas choroby?	W określonych sytuacjach pracownika chroni tzw. Sperrfrist
Czy zasady są takie same dla każdego pracownika?	Nie. Znaczenie mają m.in. umowa, staż, GAV/NAV i ubezpieczenie

Najważniejsza zasada brzmi: nie istnieje jedna odpowiedź dla każdego pracownika. W Szwajcarii trzeba sprawdzić, jakie rozwiązanie obowiązuje w konkretnym miejscu pracy.

Czy w Szwajcarii jest w ogóle L4?

Potocznie Polacy pracujący w Szwajcarii często mówią o „L4”. W szwajcarskich przepisach i dokumentach spotkasz jednak przede wszystkim pojęcie Arbeitsunfähigkeit, czyli niezdolności do pracy, oraz Arztzeugnis, czyli zaświadczenia lekarskiego.

Lekarz podczas badania może stwierdzić:

całkowitą niezdolność do pracy,
albo częściową niezdolność do pracy.

W przypadku częściowej niezdolności zaświadczenie powinno określać zakres ograniczenia, np. liczbę godzin pracy, które pracownik może wykonywać.

Co ciekawe, samo stwierdzenie niezdolności do pracy nie odpowiada jeszcze na pytanie, kto i jak długo będzie wypłacał pieniądze.

Ile dni można być na chorobowym w Szwajcarii?

To jedno z pierwszych pytań, które zadają sobie osoby rozpoczynające pracę w Szwajcarii. Odpowiedź może zaskoczyć: szwajcarskie przepisy nie ustanawiają jednego maksymalnego limitu dni L4, który obowiązywałby każdego pracownika.

Lekarz może stwierdzić całkowitą albo częściową niezdolność do pracy (Arbeitsunfähigkeit) na tak długo, jak wynika to ze stanu zdrowia pracownika.

Nie oznacza to jednak, że przez cały okres choroby pracodawca musi wypłacać dokładnie takie samo wynagrodzenie.

Możesz więc znajdować się w sytuacji, w której nadal jesteś niezdolny do pracy, ale zmienił się sposób finansowania Twojej nieobecności.

Dlatego nie należy utożsamiać np. „3 tygodni chorobowego” z maksymalnym czasem, przez który można być chorym. Trzy tygodnie to ustawowe minimum Lohnfortzahlung w pierwszym roku służbowym, ale tylko wtedy, gdy spełnione są warunki z art. 324a OR, czyli m.in. gdy stosunek pracy trwał już ponad trzy miesiące albo został zawarty na okres dłuższy niż trzy miesiące.

L4 a wypłata pensji

Warto zapamiętać trzy pojęcia:

Arbeitsunfähigkeit – niezdolność do pracy z powodu choroby lub innej przyczyny.
Lohnfortzahlung – dalsza wypłata wynagrodzenia przez pracodawcę w okresie, w którym pracownik nie może wykonywać pracy.
Krankentaggeld – świadczenie chorobowe wypłacane w ramach ubezpieczenia.

Pracownik może być niezdolny do pracy dłużej, niż wynosi okres, przez który przysługuje mu wynagrodzenie na zasadach ustawowych.

Kto płaci za chorobowe w Szwajcarii?

W praktyce trzeba rozróżnić dwa podstawowe rozwiązania:

Wynagrodzenie wypłaca pracodawca

Jeżeli nie obowiązuje rozwiązanie z Krankentaggeldversicherung, zastosowanie mają zasady Lohnfortzahlung, wynikające przede wszystkim z art. 324a szwajcarskiego kodeksu zobowiązań (Obligationenrecht, OR).

Art. 324a OR przewiduje obowiązek dalszej wypłaty wynagrodzenia, jeżeli pracownik bez własnej winy nie może wykonywać pracy z powodu m.in. choroby.

W pierwszym roku zatrudnienia ustawowe minimum wynosi 3 tygodnie. Później okres ten wydłuża się wraz ze stażem pracy i jest ustalany według odpowiedniej skali (m.in. Berner Skala, Zürcher Skala i Basler Skala). Jednak obowiązek ten nie powstaje w każdej sytuacji od pierwszego dnia zatrudnienia.

W przypadku umowy na czas nieokreślony ustawowy obowiązek powstaje po przepracowaniu ponad trzech miesięcy. Natomiast przy umowie zawartej na czas określony, dłuższy niż trzy miesiące warunek ten jest spełniony przez sam fakt zawarcia umowy na okres przekraczający trzy miesiące.

Pieniądze z Krankentaggeldversicherung

Wielu szwajcarskich pracodawców posiada ubezpieczenie Krankentaggeldversicherung. W takiej sytuacji wypłata świadczenia podczas dłuższej choroby może odbywać się na zasadach określonych w polisie.

Wiele ubezpieczeń Krankentaggeld zapewnia świadczenie w wysokości 80% wynagrodzenia przez 720 lub 730 dni w okresie 900 dni, ale dokładne warunki zależą od polisy i ogólnych warunków ubezpieczenia.

Dlatego przed założeniem, że „na chorobowym dostanę 80% pensji”, trzeba sprawdzić warunki obowiązujące u konkretnego pracodawcy.

Czy podczas choroby otrzymuje się 100% pensji?

Jeżeli zastosowanie ma ustawowa Lohnfortzahlung, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia przez określony prawem okres.

Co ważne, SECO wskazuje, że do wynagrodzenia podlegającego dalszej wypłacie nie zalicza się wyłącznie stałej pensji. Mogą wchodzić w grę również inne składniki wynagrodzenia, jeżeli pracownik otrzymałby je, gdyby normalnie pracował. Przy nieregularnym wynagrodzeniu bierze się pod uwagę reprezentatywny okres.

Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy świadczenie wypłacane jest w ramach Krankentaggeldversicherung. W takim przypadku nie ma jednej uniwersalnej stawki obowiązującej wszystkie polisy.

Czy Krankentaggeld wynosi 80% pensji?

Często tak, ale nie zawsze.

80% jest bardzo typowym rozwiązaniem stosowanym w ubezpieczeniach świadczenia chorobowego. Nie należy jednak traktować tej wartości jako uniwersalnej stawki obowiązującej każdego pracownika.

Znaczenie ma konkretna polisa, umowa, GAV lub inne rozwiązanie obowiązujące w danym miejscu pracy. Konkretna wysokość i czas wypłaty zależą od warunków danego ubezpieczenia.

Czy Krankentaggeld może wynosić 100%?

Tak. Jeżeli warunki ubezpieczenia lub rozwiązania stosowanego przez pracodawcę przewidują korzystniejsze świadczenie, pracownik może otrzymywać więcej niż standardowe 80%.

Dlatego zawsze warto sprawdzić dokumenty dotyczące zatrudnienia, zamiast zakładać z góry konkretną wysokość świadczenia.

Czym są Karenztage?

Karenztage to dni karencji, czyli okres, w którym świadczenie z ubezpieczenia jeszcze nie jest wypłacane.

W praktyce spotyka się rozwiązania, w których ubezpieczenie zaczyna wypłacać świadczenie po krótkim okresie karencji. W uznawanych przez orzecznictwo rozwiązaniach równoważnych ustawowej Lohnfortzahlung często przyjmuje się maksymalnie trzy dni karencji.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba ubezpieczona w ramach Krankentaggeld automatycznie ma dokładnie trzy dni karencji. Decydujące znaczenie mają warunki konkretnego rozwiązania.

Co jeśli pracodawca nie ma Krankentaggeldversicherung?

W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera art. 324a OR.

Jeżeli spełnione są ustawowe warunki, pracodawca musi przez określony czas kontynuować wypłatę wynagrodzenia. W pierwszym roku zatrudnienia minimum wynosi 3 tygodnie. Później okres ten się wydłuża.

Ustalenie dokładnego czasu wymaga sprawdzenia odpowiedniej skali oraz wszystkich okoliczności zatrudnienia.

Berner, Zürcher i Basler Skala

Jeżeli nie stosuje się równoważnego rozwiązania ubezpieczeniowego, znaczenie mają tzw. Lohnfortzahlungsskalen, czyli skale określające okres dalszej wypłaty wynagrodzenia.

W zależności od regionu stosuje się przede wszystkim:

Berner Skala,
Zürcher Skala,
Basler Skala.

Skale służą do określania okresu, przez który pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w przypadku niezdolności do pracy, jeżeli zastosowanie mają zasady ustawowej Lohnfortzahlung.

Berner Skala

Berner Skala jest stosowana w większości kantonów, poza kantonami objętymi przede wszystkim Zürcher i Basler Skala.

Berner Skala przewiduje:

Staż pracy	Okres Lohnfortzahlung
1 rok	3 tygodnie
2 rok	1 miesiąc
3-4 rok	2 miesiące
5-9 rok	3 miesiące
10-14 rok	4 miesiące
15-19 rok	5 miesięcy
20-25 rok	6 miesięcy

Zürcher Skala

Zürcher Skala jest stosowana w kantonach Zurych, Szafuza i Turgowia.

Przy tej skali okres wypłaty rośnie stopniowo:

Staż pracy	Okres Lohnfortzahlung
1 rok	3 tygodnie
2 rok	8 tygodni
3 rok	9 tygodni
4 rok	10 tygodni
5 rok	11 tygodni

Okres zwiększa się o kolejny tydzień za każdy rok stażu.

Basler Skala

Basler Skala stosowana jest w kantonach Bazylea-Miasto i Bazylea-Okręg.

Staż pracy	Okres Lohnfortzahlung
1 rok	3 tygodnie
2-3 rok	2 miesiące
4-10 rok	3 miesiące
11-15 rok	4 miesiące
16-20 rok	5 miesiące
od 21 roku	6 miesięcy

Ważne! Sama nazwa skali nie powinna być traktowana jako automatyczna odpowiedź dla każdego pracownika. Umowa o pracę, GAV lub NAV mogą przewidywać korzystniejsze zasady. Jeżeli pracodawca ma odpowiednie ubezpieczenie Krankentaggeld, zastosowanie mogą mieć zasady wynikające z tego ubezpieczenia.

Czy okres Lohnfortzahlung liczy się od każdej choroby od nowa?

Nie. Pawo do Lohnfortzahlung jest ustalane na każdy rok służbowy, i zaczyna się od nowa wraz z rozpoczęciem kolejnego roku zatrudnienia.

Jeżeli w tym samym roku wystąpi kilka okresów niezdolności do pracy, są one sumowane.

Od którego dnia choroby potrzebuje posiadać zaświadczenie lekarskie?

Pracodawca może żądać Arztzeugnis już od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Jednocześnie wiele umów o pracę przewiduje obowiązek przedstawienia zaświadczenia dopiero od trzeciego lub czwartego dnia.

Dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest: zachorowałeś → poinformuj pracodawcę → sprawdź, co mówi umowa lub regulamin → w razie potrzeby uzyskaj Arztzeugnis.

Krankentaggeld w Szwajcarii: jak działa ubezpieczenie chorobowe?

Nazwa Krankentaggeld może brzmieć skomplikowanie, ale dla pracownika chodzi przede wszystkim o jedno: świadczenie mające częściowo zabezpieczyć dochód, gdy choroba uniemożliwia pracę.

Krankentaggeld a Krankenversicherung: to nie to samo?

Krankenversicherung to ubezpieczenie zdrowotne, które pokrywa określone koszty leczenia.

Krankentaggeldversicherung to ubezpieczenie świadczenia pieniężnego związanego z utratą dochodu wskutek niezdolności do pracy.

Samo posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego nie oznacza więc automatycznie, że pracownik ma takie samo prawo do świadczenia pieniężnego jak osoba objęta Krankentaggeld.

Ile trwa Krankentaggeld?

Wiele typowych rozwiązań zapewnia świadczenia przez 720 dni w okresie 900 dni, jednak dokładne warunki zależą od konkretnego ubezpieczenia.

Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik w każdej firmie automatycznie ma dokładnie taki sam zakres ochrony.

Co to jest Arztzeugnis?

Arztzeugnis to zaświadczenie lekarskie potwierdzające niezdolność do pracy.

Powinno wskazywać przede wszystkim:

czy pracownik jest całkowicie czy częściowo niezdolny do pracy,
a w przypadku częściowej niezdolności – w jakim zakresie.

Pamiętaj! Diagnoza nie powinna znajdować się na zaświadczeniu przekazywanym pracodawcy. Pracodawca ma prawo wiedzieć, w jakim zakresie pracownik może pracować, ale nie musi znać szczegółowej diagnozy medycznej.

Czy można pracować na częściowym L4 w Szwajcarii?

Tak. Szwajcarskie przepisy rozróżniają niezdolność do pracy całkowitą albo częściową.

Przykładowo lekarz może stwierdzić, że pracownik może wykonywać pracę tylko w określonym zakresie. W takiej sytuacji dokument powinien wskazywać stopień ograniczenia, np. liczbę godzin pracy możliwych do wykonywania dziennie.

To rozwiązanie może być szczególnie istotne przy dłuższych chorobach, kiedy pełny powrót do pracy nie jest jeszcze możliwy, ale pracownik może stopniowo wracać do obowiązków.

Co zrobić, gdy zachorujesz w Szwajcarii?

Jeżeli rano budzisz się z gorączką i wiesz, że nie jesteś w stanie iść do pracy, nie czekaj z kontaktem z pracodawcą do końca dnia.

Najbezpieczniejsza procedura wygląda następująco:

1. Poinformuj pracodawcę o nieobecności

Zrób to możliwie szybko i zgodnie z zasadami obowiązującymi w firmie.

2. Sprawdź, czy potrzebujesz Arztzeugnis

Jeżeli pracodawca wymaga zaświadczenia od pierwszego dnia, musisz odpowiednio szybko skontaktować się z lekarzem.

3. Dostarcz zaświadczenie

Jeżeli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy, przekaż dokument zgodnie z procedurą obowiązującą u pracodawcy.

4. Sprawdź, kto wypłaca świadczenie

Dowiedz się, czy firma posiada Krankentaggeldversicherung.

5. Sprawdź swoje Lohnabrechnung

Przy dłuższej nieobecności warto zweryfikować, w jaki sposób choroba została rozliczona na pasku wynagrodzenia.

6. Jeżeli choroba trwa dłużej: pamiętaj o kolejnych zaświadczeniach

SECO wskazuje, że przy dłuższej niezdolności pracownik może być zobowiązany do okresowego dostarczania kolejnych zaświadczeń. Ubezpieczyciel lub pracodawca może również w określonych sytuacjach zlecić badanie przez lekarza zaufania.

Czy można zostać zwolnionym podczas choroby w Szwajcarii?

Tak, ale w określonych sytuacjach pracownika chroni tzw. Sperrfrist, czyli okres ochronny.

Po zakończeniu okresu próbnego pracodawca nie może skutecznie wypowiedzieć umowy w czasie ustawowego okresu ochronnego związanego z niezdolnością do pracy spowodowaną chorobą lub wypadkiem, jeżeli spełnione są wymagane warunki.

Okres ochronny wynosi:

Staż pracy	Sperrfrist
1 rok pracy	30 dni
2-5 rok pracy	90 dni
od 6 roku pracy	180 dni

Wypowiedzenie złożone przez pracodawcę w czasie obowiązywania Sperrfrist jest nieważne. Jeżeli natomiast wypowiedzenie zostało wręczone przed rozpoczęciem choroby, sytuacja wygląda inaczej, okres wypowiedzenia może zostać zawieszony na czas trwania okresu ochronnego.

Ważne jest też to, że ochrona dotyczy wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę. Jeżeli pracownik sam wypowiada umowę, nie może powołać się na Sperrfrist.

Pamiętaj! Sperrfrist nie przedłuża automatycznie umowy zawartej na czas określony. Typowa umowa terminowa kończy się w uzgodnionym terminie, bez konieczności składania wypowiedzenia. Dlatego sytuacja pracownika sezonowego może wyglądać inaczej niż pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony.

Czy pracownik sezonowy ma prawo do chorobowego?

Sam fakt, że umowa jest sezonowa lub zawarta na czas określony, nie oznacza automatycznie, że pracownik traci wszystkie prawa związane z chorobą.

Jednocześnie przy krótkim zatrudnieniu ogromne znaczenie ma:

długość umowy,
moment rozpoczęcia pracy,
moment wystąpienia choroby,
obowiązujący GAV/NAV,
Krankentaggeldversicherung,
zapisy samej umowy.

W przypadku konkretnej oferty sezonowej warto sprawdzić te informacje jeszcze przed rozpoczęciem pracy.

Pamiętaj! Jeżeli stosunek pracy nie trwał jeszcze ponad 3 miesiące i umowa nie została zawarta na okres dłuższy niż 3 miesiące, ustawowa Lohnfortzahlung z art. 324a OR nie powstaje automatycznie.

Czy GAV może zmienić zasady dotyczące chorobowego?

Tak. Ustawowe zasady Lohnfortzahlung stanowią punkt wyjścia, ale warunki zatrudnienia mogą wynikać również z Gesamtarbeitsvertrag (GAV) lub Normalarbeitsvertrag (NAV).

W praktyce ma to duże znaczenie, ponieważ poszczególne branże mogą mieć własne regulacje dotyczące zatrudnienia i zabezpieczenia pracowników.

Chorobowe w Szwajcarii: co sprawdzić w umowie?

Jeżeli właśnie zaczynasz pracę w Szwajcarii, nie musisz zapamiętywać całego szwajcarskiego prawa pracy.

Warto natomiast znaleźć w umowie informacje dotyczące:

Krankentaggeldversicherung – czy pracodawca posiada takie ubezpieczenie?
Lohnfortzahlung – jakie zasady obowiązują w przypadku choroby?
Arztzeugnis – od którego dnia wymagane jest zaświadczenie?
GAV/NAV – czy do zatrudnienia zastosowanie ma układ zbiorowy lub normalny kontrakt pracy?
Probezeit – czy nadal jesteś w okresie próbnym?
Kündigungsfrist – jaki jest okres wypowiedzenia?

To kilka punktów, które mogą mieć ogromne znaczenie, gdy nagle zachorujesz.

Chorobowe w Szwajcarii: co warto zapamiętać?

Jeżeli pracujesz lub planujesz pracę w Szwajcarii, zapamiętaj przede wszystkim:

L4 nie ma jednego maksymalnego limitu dni.
Nie każde chorobowe oznacza 100% pensji.
80% jest częstym poziomem Krankentaggeld, ale nie jest uniwersalną zasadą.
Pracodawca może wymagać Arztzeugnis już od pierwszego dnia.
Jeżeli nie ma Krankentaggeld, znaczenie ma ustawowa Lohnfortzahlung i odpowiednia skala.
Berner, Zürcher i Basler Skala mogą dawać różne okresy dalszej wypłaty wynagrodzenia.
Podczas choroby w określonych sytuacjach działa Sperrfrist chroniąca przed wypowiedzeniem.

I przede wszystkim: nie zakładaj, że zasady obowiązujące kolegę z innej firmy albo innego kantonu automatycznie dotyczą również Ciebie. W Szwajcarii bardzo duże znaczenie mają umowa o pracę, GAV/NAV oraz rozwiązanie Krankentaggeld.

Chorobowe w Szwajcarii nie opiera się na jednym prostym mechanizmie znanym z Polski.

Znajomość szwajcarskiego prawa może oszczędzić Ci wielu nieporozumień, szczególnie wtedy, gdy choroba pojawi się krótko po rozpoczęciu pracy albo w trakcie zatrudnienia sezonowego.

Szukasz pracy w Szwajcarii?

Pomagamy Polakom znaleźć sprawdzoną pracę w Szwajcarii.

Zobacz dostępne oferty i aplikuj już teraz!

Stan na: 09.09.2026

Źródła: seco.admin.ch, gerichte-zh.ch, bag-admin.ch